Ch ng 5

H MÀU PAL

5.1 I CƯƠNG

H ệ PAL viết tắt của chữ PHASE ALTERNATIVE LINE tức làđảo pha theo từng dòng một. Năm 1962 giáo sư tiến sĩ ngườiĐức-Walter Bruch và cácđồng sự của ôngở hãng TELEFUNKEN (Đức) nêu các khuyếtđiểm của hệ NTSC vàđề nghị một hệ cải tiến PAL. Năm 1966 hệ PALđược chính thức phát sóng trên kênh CCIR (5,5MHz)ở TâyĐức.

5.2 KHUY T I M C A NTSC

1. Tín hi ệu sóng tải phụ bị lệch pha qua các tầng khuếchđại (chẳng hạn mạch có R, L, C). Chỉ cần sai 5o thì màuđã bị lạc sắc thái rồi cần phải chỉnh TINT.
2. Trên thực tế cho dù hai sóng tải phụ vuông góc nhưng vẫn có sự tương tác nhẹ giữa hai màuđi chung nên màu kém nguyên chất.
3. Sóng tải phụ tránhđược hoạ tần fH nhưng không kểđến fv

5.3 C I TI N H PAL

1. Sóng tải phụ vẫn cùng tần số nhưng khác pha: 0o và 90o như NTSC nhưng qua
hàng sau thì xanh vẫn giữ 0o,đỏ thìđảo pha 180o(so với hàng trên).
u u
v v
u v u Phátđiv

Do s ự lệch pha cùng chiều nênở máy thu, nếuđảo pha 1 tín hiệuđể cộng với tín hiệuở hàngđó thìđộ sai pha tự khử nhau. 2. Mặc dù hai màu vẫnđi chung trong hệ PAL nhưng người ta giảm màu xanh chỉ còn 0,493 và màuđỏ còn 0,877. PALđịnh lại hai tín hiệu màu: u(xanh) = 0,493 (B - Y) v(đỏ) = 0,877 (R - Y)
3. Chọn sóng tải phụ tránh các hài tần của fH và fv
3MHz < fs = (n− m)fH + ∆fv < 5MHz
⇒ fsc = (284−1)fH + 25Hz = 283,75fH + 25Hz = 283,75:15625+ 25 = 4,433618MHz_4
⇒ fsc ≈ 4,43MHz
Với n = 284: n nguyên dương m =1 0 < m < 1 4
∆fv = 25Hz ∆fv:ước số của fv

4. Ch ọn fv= 50Hz và fH= 15625Hz

5.4 MÃ HÓA PAL

Y DELAYµsr
0,7
R (R-Y) vSAM C1 r
G MATRIX0,877 r +C + +PAL

B (B-Y) u
SAM
C
VIDEO
2
0,493 BURST
fH GATE
S_1 S_2
4,43(0)o 4,43(0)o o -90o -135o +135o+90
Các nhận xétfH

+ Hệ PAL vẫn sử dụng phương phápđiều biên nén vuông góc nhưở NTSC. + Gốc pha 0ođược dùngđểđiều biên nén tín hiệu sắc u (thay vì 33o nhưở

NTSC). + Pha +90o và -90o lần lượt từng dòng mộtđểđiều biên nén tín hiệu sắc v

(thay vì l ần lượt là 33o + 90o = 123o như NTSC). + Pha của Burst là +135o và -135o lần lượt cho từng dòng một tùy theo dòngđang truyền có pha là -90o hay +90o.
v
m
r
Vậy
r C v(+90o)ứng với B(-135o)Burst C_1
+135o r v(-90o)ứng với B(+135o)+90o C2
o u-90
Burst
-135
o
m’
Tín hiệu video tổng hợp của PAL cũng giống của NTSC.

5.5 M CH GI I MÃ PAL
Giả sửđã tách sóng hìnhở máy thu PAL, lấy ra tín hiệu video tổng hợp.

1. Vi ệcđầu tiên: là tách Y ra khỏi màu C 0 3,9MHz LPF DELAY Y
0,7µs
Y+B+C 4,43MHz
BPF C+B
3,93MHz 4,93MHz

2. Vi ệc thứ hai: là tách Burst ra khỏi màu C:

Hoàn toàn gi ống như trường hợp hệ NTSC
3. Việc thứ ba: xử lý triệt sai pha cho sóng màu: (PHASE COMPENSATOR CIRCUIT) Mạch gồm 3 mạch gọi là bổ chính 3DHàng (n+1) Direct Tín hiệu C + 2u hàng (n+1)Hàng nDelay line

+ 2v Delay phaseĐảo pha hàng (n+1)
v v
+90o u uu
Delay linev -90o Delay phase
Tín hiệu C hàng n Tín hiệu C hàng (n+1) C khiđảo pha hàng (n+1)

Delayline c ủa hàng (n + 1) là hàng n Delay pha của hàng (n + 1) làđảo pha hàng (n + 1) Tại mạch cộngv

Delay line u = 2u (xanh) Directu v
Tại mạch cộng
Delay pha Delay line
= 2v (đỏ)
uu

Ta l ấyđượcở mạch cộng : 2{4,43(0o) + u} Ta lấyđượcở mạch cộng : 2{4,43(± 90o) + v}

+ Sau khi lấy raở tầng bổ chính pha 2 tín hiệu 2u và 2v ta phải hoàn lại hệ số cũđể có lại (B - Y) và (R - Y)
2(fSC + u)K = 2,1 fsc(0o) + (B-Y)
2
1,2=1 0,877+ C={4,43(0o) + (B – Y)}
+{4,43(±90o) + (R – Y)}
2(fSC + v) K =1,22 fsc(±90o) + (R – Y)
2,1=1 0,493

Nguyên lý làm việc của mạch

+ Trường hợp mạch cộng cho ra tín hiệu v có pha +90o thìứng với Burst có pha (-135o). B(135o) này kích mạch daođộng thạch anh 4,43 làmđầu ra của bộ daođộng này có tín hiệu sin 4,43 và pha là (-135o). Lúcđó cả 2 vế của chuyển mạch phảiđóng xuống II và pha củađường tách sóng u sẽ là: (-135o) + (+135o) = 0o, còn pha củađường tách sóng v sẽ là (-135o) + (-135o) = -270o = 90o. Nghĩa là cùng pha với tín hiệu v(+90o) nên việc tách sóngđồng bộ mới tiến hànhđược.

+ Trường hợp mạch cộng cho ra tín hiệu v(-90o)ứng với B(+135o)⇒ daođộng thạch anh (4,43(+135o)) (do Burstđiều khiển). Lúcđó cả hai vế của chuyển mạch phảiđóng lên phía trên (vị trí I). Pha củađường

tách sóng u là: (+135 o) + (-135o) = 0o. o) + (+135o) = 270o = 90oCòn pha củađường tách sóng v: (+135 Nghĩa là cùng pha với v(-90o) nên việc tách sóngđồng bộ mới tiến hànhđược. Để chuyển mạch Switchingđóng mởđúng như vị trí vừa nóiở trên thì người ta đem so pha B (hay fsc ra từ thạch anh - cùng pha với B) với pha củađường tách sóng v sau khi làm chậm pha một góc (-135o). Nếu chuyển mạchđãđóng mởđúng, pha chậm lại (-135o) củađường tách sóng v sẽ trùng với pha của Burst,điện áp ra mạch so pha = 0 và không tácđộngđể sửa sai cho mạch Switching. Ngược lại nếu có sai⇒ sự lệch pha giữa hai ngõ vào của mạch so pha sẽ làm xuất hiện điện áp kích vào bộ chuyển mạch làm bộ này lật trạng thái để sửa lại cho đúng.
Từđó ta có mạch giải mã PAL video:
0 3,9MHz
PAL VIDEO LPF (0,7 ÷ 0,79)µs
180o Y
COLOR DELAYB - YIF PHA MATRIX
+ fsc(± 90o) + 2vDET v G - Y
DELAY ± 90R - YLINE
64 o) + 2u DET uDIRECT+ fsc(0
0o
I

II A I
fH
BURST
OSC +135o
GATE 4,43
-135
o
II
fH
PHASE SWICH±135OCOMPA-CHING-RATOR